Efes

Efes je antički grad koji se nalazi na oko 10km udaljenosti od Kušadasija i nezaobilazan je izlet za sve koji letuju u ovom delu Turske.

Efes, najpre trgovački centar antičkog sveta, zatim i religiozni centar u Hrišćanstvu, danas je izuzetno važan turistički centar u Turskoj.
Efes je najslavniji antički grad Anatolije, smatra se da je ovo jedan od najvažnijih centara ne samo za civilizaciju Zapadne Anatolije, već i čitave svetske antičke civilizacije.
Prvobitno mesto Efesa je najverovatnije bilo na obali Egejskog mora, dok je danas na 8 km od obale. Danas je udaljen toliko zbog nanosa i uvećanja aluvijalne ravni Küçük Menderes. On je i bio formiran kao luka i kao takav je bio najznačajniji trgovački centar. Grad je osnovan između 16. i 11. veka pre n. e. a osnivači su svakako bili stari Grci. Koliko je ovaj grad bio značajan i u rimsko doba govori i činjenica da su ga posetili Brut, Kasius i Ciceron. Baš u doba Starog Rima je i postao najznačajniji komercijalni centar. Bio je takođe i jedan od prvih 5 gradova rimskog carstva. U 17. veku ga je pogodio zemljotres a obnovili su ga Tiberius i Hadrian 123 godine.
Tokom hrišćanske ere, grad je bio od izuzetnog značaja. Apostol Jovan je sahranjen blizu Efesa, u crkvi koja je i nazvana po njemu, dok je Devica Marija živela u Efesu posle Hristovog raspeća. I danas postoji crkva u kojoj je ona tada živela.
Propadanje grada počinje invazijom Gota 262. godine nove ere, kada je grad spaljen. Posle toga je obnavljan ali nikada više nije imao toliki značaj.

Zanimljivosti o Efesu

  • Efes je danas jedan od najvećih muzeja na otvorenom u Turskoj.
  • Toaleti u Efesu su pravljeni tako da su svi zajedno vršili nuždu bez pregrada. To je bilo mesto za razgovor i razmenu ideja. Pošto je sedalni deo napravljen od kamena, za bogataše su najpre njihovi robovi morali da sednu, kako bi malo ugrejali mesto.
  • Biblioteka u Efesu je bila treća po veličini u starom svetu, odmah nakon one u Aleksandriji i Pergamonu. Imala je zbirku od 12000 svitaka. Spoljašnja fasada biblioteke ima 2 sprata, a unutrašnja ima 3.
  • Jedan od prvih filozofa, Heraklit, je rođen u Efesu.
  • Prva crkva posvećena Devici Mariji je u Efesu. Njenu kuću je posetio Papa Pavle 6. kao i Jovan Pavle.
  • Jedno od 7 svetskih čuda u antičkom svetu je Artemidin hram u Efesu čiji su stubovi bili visoki 30 metara. Hram je bio duačak 125 metara a širok 60 metara, dakle veličine fudbalskog igrališta.
  • Prva reklama u antičkom svetu je stopa u mermeru, koja pokazuje put do javne kuće.
  • Veliko pozorište u Efesu je imalo kapacitet od 24000 mesta za sedenje, a bilo je visine 38 metara.